矩阵的转置
矩阵的转置通过交换其行和列得到。本页介绍定义、关键性质、已解答示例以及带详细解答的练习题。
矩阵转置的定义
如果 \( M \) 是 \( m \times n \) 矩阵,则 \( M \) 的转置,记为 \( M^T \),是通过交换 \( M \) 的行和列得到的 \( n \times m \) 矩阵。
\( M^T \) 的行是 \( M \) 的列,\( M^T \) 的列是 \( M \) 的行。
(a) 行矩阵转置为列矩阵
\( A = \begin{bmatrix} 1 & -1 & 3 \end{bmatrix} \) 的大小为 \( 1 \times 3 \)。其转置是 \( 3 \times 1 \) 列矩阵:
\[ A^T = \begin{bmatrix} 1 \\ -1 \\ 3 \end{bmatrix}. \]
(b) 列矩阵转置为行矩阵
\( B = \begin{bmatrix} -2 \\ 0 \\ 1 \\ 4 \end{bmatrix} \) 的大小为 \( 4 \times 1 \)。其转置是 \( 1 \times 4 \) 行矩阵:
\[ B^T = \begin{bmatrix} -2 & 0 & 1 & 4 \end{bmatrix}. \]
(c) \( 2 \times 3 \) 矩阵转置为 \( 3 \times 2 \) 矩阵
\[ C = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 4 & 5 & 6 \end{bmatrix} \quad\Longrightarrow\quad C^T = \begin{bmatrix} 1 & 4 \\ 2 & 5 \\ 3 & 6 \end{bmatrix}. \]
(d) \( 3 \times 3 \) 方阵
\[ D = \begin{bmatrix} 2 & -5 & 9 \\ -7 & 0 & 9 \\ 1 & -2 & 11 \end{bmatrix} \quad\Longrightarrow\quad D^T = \begin{bmatrix} 2 & -7 & 1 \\ -5 & 0 & -2 \\ 9 & 9 & 11 \end{bmatrix}. \]
矩阵转置的性质
- \( (A^T)^T = A \)
- \( (AB)^T = B^T A^T \)
- \( (A + B)^T = A^T + B^T \)
- \( (kA)^T = k A^T \),其中 \( k \) 是标量。
- \( (A^T)^{-1} = (A^{-1})^T \)(当 \( A \) 可逆时)。
- \( \det(A^T) = \det(A) \)
- \( A^T = A \) 当且仅当 \( A \) 是对称矩阵。
- \( A^{-1} = A^T \) 当且仅当 \( A \) 是正交(方)矩阵。
- 对于任意矩阵 \( A \),乘积 \( A^T A \) 和 \( A A^T \) 都是对称的。
- \( \operatorname{tr}(A^T) = \operatorname{tr}(A) \),其中 \( \operatorname{tr} \) 表示迹(对角元素之和)。
示例与解答
例 1 — 求矩阵的转置
求每个矩阵的转置:
a) \( A = \begin{bmatrix} 0 & 0 & 1 \\ 1 & 0 & 0 \end{bmatrix} \)
b) \( B = \begin{bmatrix} -2 & 0 & 1 \end{bmatrix} \)
c) \( C = \begin{bmatrix} 5 & -7 \\ 1 & -4 \\ 0 & -1 \\ 7 & -4 \end{bmatrix} \)
解答
a) \( A^T = \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 0 & 0 \\ 1 & 0 \end{bmatrix} \)
b) \( B^T = \begin{bmatrix} -2 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix} \)
c) \( C^T = \begin{bmatrix} 5 & 1 & 0 & 7 \\ -7 & -4 & -1 & -4 \end{bmatrix} \)
例 2 — 证明 \((AB)^T = B^T A^T\)
给定 \(A = \begin{bmatrix} -1 & 0 & 1 \\ 1 & 2 & 0 \end{bmatrix}\) 和 \(B = \begin{bmatrix} -1 \\ 1 \\ 2 \end{bmatrix}\),证明 \((AB)^T = B^T A^T\)。
解答
\[ AB = \begin{bmatrix} 3 \\ 1 \end{bmatrix}, \qquad (AB)^T = \begin{bmatrix} 3 & 1 \end{bmatrix}. \]
\[ A^T = \begin{bmatrix} -1 & 1 \\ 0 & 2 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}, \qquad B^T = \begin{bmatrix} -1 & 1 & 2 \end{bmatrix}. \]
\[ B^T A^T = \begin{bmatrix} -1 & 1 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -1 & 1 \\ 0 & 2 \\ 1 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & 1 \end{bmatrix}. \]
因此 \((AB)^T = B^T A^T\)。
例 3 — 证明 \((A^T)^{-1} = (A^{-1})^T\)
给定 \(A = \begin{bmatrix} -1 & 0 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}\),验证 \((A^T)^{-1} = (A^{-1})^T\)。
解答
\[ A^T = \begin{bmatrix} -1 & 1 \\ 0 & 2 \end{bmatrix}. \]
\[ (A^T)^{-1} = \frac{1}{(-1)(2) - (1)(0)} \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ 0 & -1 \end{bmatrix} = -\frac{1}{2}\begin{bmatrix} 2 & -1 \\ 0 & -1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & \tfrac{1}{2} \\ 0 & \tfrac{1}{2} \end{bmatrix}. \]
\[ A^{-1} = \frac{1}{(-1)(2) - (0)(1)} \begin{bmatrix} 2 & 0 \\ -1 & -1 \end{bmatrix} = -\frac{1}{2}\begin{bmatrix} 2 & 0 \\ -1 & -1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & 0 \\ \tfrac{1}{2} & \tfrac{1}{2} \end{bmatrix}. \]
\[ (A^{-1})^T = \begin{bmatrix} -1 & \tfrac{1}{2} \\ 0 & \tfrac{1}{2} \end{bmatrix}. \]
因此 \((A^T)^{-1} = (A^{-1})^T\)。
例 4 — 证明 \(\det(A^T) = \det(A)\)
给定 \(A = \begin{bmatrix} -1 & 0 & 1 \\ 1 & 2 & 2 \\ -2 & 0 & 1 \end{bmatrix}\), 验证 \(\det(A^T) = \det(A)\)。
解答
沿第 1 行展开:
\[ \det(A) = (-1)\det\begin{bmatrix} 2 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} - 0 + 1 \cdot \det\begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -2 & 0 \end{bmatrix} = (-1)(2) + (0 + 4) = -2 + 4 = 2. \]
\[ A^T = \begin{bmatrix} -1 & 1 & -2 \\ 0 & 2 & 0 \\ 1 & 2 & 1 \end{bmatrix}. \]
沿第 2 行展开(最简单,有两个零):
\[ \det(A^T) = 2 \cdot \det\begin{bmatrix} -1 & -2 \\ 1 & 1 \end{bmatrix} = 2 \cdot (-1 + 2) = 2. \]
因此 \(\det(A^T) = \det(A) = 2\)。
例 5 — 利用 \(A^T \neq A\) 证明矩阵不是对称的
证明以下矩阵不是对称的:
\[ A = \begin{bmatrix} 0 & -1 & 3 \\ -1 & 2 & 5 \\ 3 & -5 & 1 \end{bmatrix}. \]
解答
\[ A^T = \begin{bmatrix} 0 & -1 & 3 \\ -1 & 2 & -5 \\ 3 & 5 & 1 \end{bmatrix}. \]
例如,\(A_{2,3} = 5\) 但 \((A^T)_{2,3} = -5\)。因此 \(A^T \neq A\),所以 \(A\) 不是对称的。
习题与解答
问题 1 — \(A^T A\) 与 \(A A^T\) 的对称性
给定 \(A = \begin{bmatrix} 1 & 1 & -3 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix}\),证明 \(A^T A\) 和 \(A A^T\) 都是对称的。
解答
\[ A^T = \begin{bmatrix} 1 & -1 \\ 1 & 0 \\ -3 & 0 \end{bmatrix}. \]
\[ A^T A = \begin{bmatrix} 2 & 1 & -3 \\ 1 & 1 & -3 \\ -3 & -3 & 9 \end{bmatrix}, \qquad A A^T = \begin{bmatrix} 11 & -1 \\ -1 & 1 \end{bmatrix}. \]
两个结果都是对称的。
问题 2 — 矩阵和的转置
给定 \(A = \begin{bmatrix} -5 & -2 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}\) 和 \(B = \begin{bmatrix} 0 & 3 \\ 2 & -3 \end{bmatrix}\),求 \((A+B)^T\)。
解答
\[ A+B = \begin{bmatrix} -5 & 1 \\ 1 & -1 \end{bmatrix}. \]
由于 \(A+B\) 是对称的,\((A+B)^T = A+B\)。
问题 3 — 正交矩阵
设 \(A = \begin{bmatrix} 0 & \tfrac{5}{3\sqrt{5}} & \tfrac{2}{3} \\[4pt] \tfrac{1}{\sqrt{5}} & -\tfrac{4}{3\sqrt{5}} & \tfrac{2}{3} \\[4pt] \tfrac{2}{\sqrt{5}} & \tfrac{2}{3\sqrt{5}} & -\tfrac{1}{3} \end{bmatrix}\)。 证明 \(A A^T = A^T A = I_3\),因此 \(A^{-1} = A^T\)。
解答
\(A\) 的行构成标准正交集:每行的范数为 1,任意两个不同行正交。因此
\[ A A^T = I_3. \]
\(A\) 的列也构成标准正交集,得到
\[ A^T A = I_3. \]
由于 \(A A^T = A^T A = I_3\),我们得出 \(A^{-1} = A^T\)——这是正交矩阵的定义性质。
更多参考与链接
- 矩阵示例与习题解答
- 对称矩阵
- 方阵的行列式
- 逆矩阵问题与解答
- 正交矩阵
- Elementary Linear Algebra – 7th Edition – Howard Anton and Chris Rorres
- Introduction to Linear Algebra – Fifth Edition (2016) – Gilbert Strang
- Linear Algebra Done Right – Third Edition (2015) – Sheldon Axler
- Linear Algebra with Applications (2012) – Gareth Williams