Berechnung von Integralen von Funktionen

Detaillierte Beispiele, Techniken und Lösungen für die Analysis

Berechnen Sie Integrale mithilfe verschiedener Techniken anhand von Beispielen, detaillierten Lösungen und Erklärungen. Weitere Übungen mit Lösungen werden am Ende der Seite vorgestellt.

Hinweis: In allen Beispielen und Übungen unten steht \( c \) für die Integrationskonstante.

Beispiele und deren detaillierte Lösungen

Beispiel 1: \( \int 6 \; \cos x \; \sin x \; dx \)

Wir verwenden zunächst die trigonometrische Identität \( 2 \sin x \cos x = \sin(2x) \), um das Integral umzuformen:

\[ \int 6 \; \cos x \; \sin x \; dx = 3 \int \sin(2x) \; dx \]

Verwenden Sie die Integration durch Substitution: Sei \( u = 2x \), was zu \( \dfrac{du}{dx} = 2 \) bzw. \( dx = du / 2 \) führt:

\[ = 3 \int (1/2) \sin u \; du = - (3/2) \cos u + c \]

Setzen Sie \( u = 2x \) wieder ein:

\[ \int 6 \cos x \sin x \, dx = - (3/2) \cos(2x) + c \]

Probe: Leiten Sie \( - (3/2) \cos(2x) + c \) ab, um den ursprünglichen Integranden \( 6 \sin x \cos x \) zu erhalten.

Beispiel 2: \( \int x \; \sqrt{x+1} \, dx \)

Verwenden Sie die Integration durch Substitution: Sei \( u = x + 1 \), was \( x = u - 1 \) und \( du = dx \) ergibt.

\[ \int x \sqrt{x+1} \; dx = \int (u-1) \cdot u^{1/2} \; du = \int (u^{3/2} - u^{1/2}) \; du \]

Verwenden Sie die Potenzregel für die Integration (\( \int x^n dx = \dfrac{1}{n+1} x^{n+1} + c \)):

\[ = (2 / 5) u^{5/2} - (2 / 3) u^{3/2} + c \]

Setzen Sie \( u = x + 1 \) wieder ein:

\[ \int x \sqrt{x+1} \, dx = (2 / 5) (x + 1)^{5/2} - (2 / 3) (x + 1)^{3/2} + c \]
Beispiel 3: \( \int \cos^2 x \; dx \)

Verwenden Sie die trigonometrische Identität \( \cos^2 x = \dfrac{1 + \cos(2x)}{2} \):

\[ \int \cos^2 x \; dx = \int \dfrac{1 + \cos(2x)}{2} \; dx \]

Sei \( u = 2x \), sodass \( dx = du / 2 \):

\[ = \int (1/4)(1 + \cos u) \; du = (1 / 4) u + (1 / 4) \sin(u) + c \]

Setzen Sie \( u = 2x \) wieder ein:

\[ \int \cos^2 x \; dx = x / 2 + (1 / 4) \sin(2x) + c \]
Beispiel 4: \( \int x^3 e^{x^4} \; dx \)

Sei \( u = x^4 \), sodass \( (1 / 4) du = x^3 dx \):

\[ \int x^3 e^{x^4} dx = \int (1 / 4) e^u \; du = (1 / 4) e^u + c \]

Setzen Sie \( u = x^4 \) wieder ein:

\[ \int x^3 e^{x^4} dx = (1 / 4) e^{x^4} + c \]
Beispiel 5: \( \int \dfrac{\sin(2x)}{1 - \cos^2(x)} \; dx \)

Verwenden Sie die Identitäten \( \sin(2x) = 2 \sin x \cos x \) und \( 1 - \cos^2(x) = \sin^2(x) \):

\[ \int \dfrac{2 \sin x \cos x}{\sin^2(x)} dx = \int 2 \dfrac{\cos x}{\sin x} \; dx \]

Verwenden Sie die Formel \( \int \dfrac{f'(x)}{f(x)} \; dx = \ln|f(x)| + c \):

\[ = 2 \ln|\sin x| + c \]
Beispiel 6: \( \int (x + \sin x)^2 \; dx \)

Entwickeln Sie \( (x + \sin x)^2 = x^2 + \sin^2 x + 2x \sin x \) und wenden Sie die Summenregel an:

\[ \int (x + \sin x)^2 \; dx = \int x^2 \; dx + \int \sin^2 x \; dx + \int 2x \sin x \; dx \]

\( \int x^2 \; dx = (1/3) x^3 + c \)

Verwenden Sie \( \sin^2 x = (1 - \cos(2x)) / 2 \):
\( \int \sin^2 x \; dx = (1/2) x - (1/4) \sin(2x) + c \)

Für \( \int 2x \sin x \; dx \) verwenden Sie die partielle Integration (\( v = x, u' = \sin x \)):

\[ \int 2x \sin x \, dx = -2x \cos x + 2 \sin x + c \]

Addiert man alles zusammen:

\[ \int (x + \sin x)^2 \; dx = (1/3) x^3 + (1/2) x - (1/4) \sin(2x) - 2x \cos x + 2 \sin x + c \]
Beispiel 7: \( \int \dfrac{\sin x}{\sin^2 x - 2 \cos x + 2} \; dx \)

Verwenden Sie \( \sin^2 x = 1 - \cos^2 x \). Sei \( u = \cos x \), dann ist \( du = - \sin x \; dx \):

\[ \int \dfrac{\sin x}{1 - \cos^2 x - 2 \cos x + 2} \; dx = \int \dfrac{1}{u^2 + 2u - 3} \, du \]

Faktorisieren Sie \( u^2 + 2u - 3 = (u+3)(u-1) \) und verwenden Sie die Partialbruchzerlegung:

\[ \dfrac{1}{u^2 + 2u - 3} = \dfrac{1}{4(u-1)} - \dfrac{1}{4(u+3)} \]

Integrieren Sie und setzen Sie \( u = \cos x \) wieder ein:

\[ = (1/4) (\ln|u-1| - \ln|u+3|) + c \] \[ \int \dfrac{\sin x}{\sin^2 x - 2 \cos x + 2} \; dx = (1/4) \left(\ln \left|\dfrac{\cos x - 1}{\cos x + 3}\right|\right) + c \]
Beispiel 8: \( \int \dfrac{1}{x + \sqrt{x+2}} \; dx \)

Sei \( u = \sqrt{x + 2} \), was \( x = u^2 - 2 \) und \( dx = 2u \; du \) ergibt.

\[ \int \dfrac{1}{x + \sqrt{x+2}} \; dx = 2 \int \dfrac{u}{u^2 - 2 + u} \; du \]

Faktorisieren Sie \( u^2 + u - 2 = (u+2)(u-1) \) und verwenden Sie Partialbrüche:

\[ \dfrac{u}{u^2 + u - 2} = \dfrac{1}{3(u-1)} + \dfrac{2}{3(u+2)} \] \[ 2 \int \dfrac{u}{u^2 + u - 2} \; du = 2 \int \dfrac{1}{3(u-1)} du + 2 \int \dfrac{2}{3(u+2)} du \] \[ = (2/3) \ln|u-1| + (4/3) \ln|u+2| + c \]

Setzen Sie \( u = \sqrt{x + 2} \) ein:

\[ \int \dfrac{1}{x + \sqrt{x+2}} \; dx = (2/3) \ln|\sqrt{x+2} - 1| + (4/3) \ln|\sqrt{x+2} + 2| + c \]
Beispiel 9: \( \int \dfrac{1}{\tan x} \; dx \)

Verwenden Sie die Identität \( \tan(x) = \dfrac{\sin(x)}{\cos(x)} \):

\[ \int \dfrac{1}{\tan x} \; dx = \int \dfrac{\cos x}{\sin x} \; dx \]

Verwenden Sie die Formel \( \int \dfrac{f'(x)}{f(x)} \; dx = \ln|f(x)| + c \):

\[ \int \dfrac{1}{\tan x} \; dx = \ln|\sin x| + c \]
Beispiel 10: \( \int \dfrac{1}{x^2 + 2x + 1} \; dx \)

Ergänzen Sie das Quadrat im Nenner: \( x^2 + 2x + 1 = (x+1)^2 \)

\[ \int \dfrac{1}{(x+1)^2} \; dx \]

Sei \( u = x + 1 \) und \( dx = du \):

\[ = \int u^{-2} \; du = - \dfrac{1}{u} + c \]

Setzen Sie \( u = x + 1 \) wieder ein:

\[ \int \dfrac{1}{x^2 + 2x + 1} \; dx = - \dfrac{1}{x+1} + c \]
Beispiel 11: \( \int \dfrac{1}{x^2 + x + 1} \; dx \)

Ergänzen Sie das Quadrat im Nenner: \( x^2 + x + 1 = (x + 1/2)^2 + 3/4 \)

Sei \( u = x + 1/2 \), klammern Sie dann \( 3/4 \) aus:

\[ \int \dfrac{1}{u^2 + 3/4} du = \dfrac{4}{3} \int \dfrac{1}{\dfrac{4}{3} u^2 + 1} du \]

Substituieren Sie \( w = \dfrac{2}{\sqrt{3}} u \), was \( du = \dfrac{\sqrt{3}}{2} dw \) liefert:

\[ \dfrac{4}{3} \dfrac{\sqrt{3}}{2} \int \dfrac{1}{w^2 + 1} dw = \dfrac{2}{\sqrt{3}} \arctan w \]

Setzen Sie \( w = \dfrac{2}{\sqrt{3}} (x + 1/2) \) wieder ein:

\[ \int \dfrac{1}{x^2 + x + 1} dx = \dfrac{2}{\sqrt{3}} \arctan\left(\dfrac{2}{\sqrt{3}} (x + 1/2)\right) + c \]
Beispiel 12: \( \int \dfrac{x^4 - 2x^2 + x}{x^2 + x + 1} \; dx \)

Dividieren Sie den Zähler durch den Nenner, da der Grad des Zählers größer ist:

\[ \dfrac{x^4 - 2x^2 + x}{x^2 + x + 1} = x^2 - x - 2 + \dfrac{4x + 2}{x^2 + x + 1} \]

\( \dfrac{4x + 2}{x^2 + x + 1} \) kann als \( 2 \dfrac{2x + 1}{x^2 + x + 1} \) geschrieben werden.

Da \( 2x + 1 \) die Ableitung von \( x^2 + x + 1 \) ist, verwenden wir die Logarithmusregel:

\[ \int \dfrac{x^4 - 2x^2 + x}{x^2 + x + 1} dx = (1/3)x^3 - (1/2)x^2 - 2x + 2 \ln|x^2 + x + 1| + c \]
Beispiel 13: \( \int \left(x^3 - \dfrac{1}{x^2}\right)^4 \; dx \)

Verwenden Sie den binomischen Lehrsatz, um den Integranden zu entwickeln:

\[ \left(x^3 - \dfrac{1}{x^2}\right)^4 = x^{12} - 4x^7 + 6x^2 - \dfrac{4}{x^3} + \dfrac{1}{x^8} \]

Verwenden Sie die Integration einer Potenzfunktion, um das Endergebnis zu erhalten:

\[ \int \left(x^3 - \dfrac{1}{x^2}\right)^4 \; dx = \dfrac{x^{13}}{13} - \dfrac{x^8}{2} + 2x^3 + \dfrac{2}{x^2} - \dfrac{1}{7x^7} + c \]
Beispiel 14: \( \int \tan^2(x) \; dx \)

Verwenden Sie die Identität \( \tan^2 x = \sec^2 x - 1 \), um das Integral umzuformen:

\[ \int \tan^2(x) \; dx = \int (\sec^2 x - 1) \; dx = \int \sec^2 x \; dx - \int 1 \; dx \]

Verwenden Sie die Formel \( \int \sec^2 x dx = \tan(x) + c \):

\[ \int \tan^2(x) \; dx = \tan(x) - x + c \]
Beispiel 15: \( \int x^4(4x^5 - 2)^{10} \; dx \)

Sei \( u = 4x^5 - 2 \), was \( du = 20x^4 dx \) ergibt:

\[ \int x^4(4x^5 - 2)^{10} \; dx = \dfrac{1}{20} \int u^{10} du = \dfrac{1}{220} u^{11} + c \]

Setzen Sie \( u = 4x^5 - 2 \) wieder ein:

\[ \int x^4(4x^5 - 2)^{10} \; dx = \dfrac{1}{220} ( 4x^5 - 2 )^{11} + c \]
Beispiel 16: \( \int x^2 \arcsin(x) \; dx \)

Verwenden Sie die partielle Integration: Sei \( w' = x^2 \) (\( w = (1/3) x^3 \)) und \( v = \arcsin(x) \) (\( v' = \dfrac{1}{\sqrt{1-x^2}} \)).

\[ \int x^2 \arcsin(x) \; dx = (1/3) x^3 \arcsin(x) - (1/3) \int x^3 \dfrac{1}{\sqrt{1-x^2}} \; dx \]

Lösen Sie das rechte Integral durch Substitution \( u = \sqrt{1-x^2} \):

\[ \int x^2 \arcsin(x) \; dx = \dfrac{1}{3} x^3 \arcsin(x) - \dfrac{1}{3} \left( \dfrac{1}{3} (1-x^2)^{3/2} - \sqrt{1-x^2} \right) + c \]
Beispiel 17: \( \int \sqrt{x} \ln x \; dx \)

Verwenden Sie die partielle Integration. Sei \( w' = \sqrt{x} \) (\( w = (2/3)x^{3/2} \)) und \( v = \ln x \) (\( v' = 1/x \)):

\[ \int \sqrt{x} \ln x \; dx = (2/3)x^{3/2} \ln x - \int (2/3)x^{1/2} \; dx \] \[ = \dfrac{2}{3} \; x^{3/2} \ln x - \left(\dfrac{2}{3}\right)^2 x^{3/2} + c \]
Beispiel 18: \( \int \dfrac{\sqrt{x+1}}{x} \; dx \)

Sei \( u = \sqrt{x+1} \), was \( dx = 2u \; du \) und \( x = u^2 - 1 \) ergibt:

\[ \int \dfrac{\sqrt{x+1}}{x} \; dx = \int \dfrac{u}{u^2 - 1} 2u \; du = 2 \int \dfrac{u^2}{u^2 - 1} \; du \]

Dividieren Sie den Zähler und formen Sie mit Partialbrüchen um:

\[ \dfrac{u^2}{u^2 - 1} = 1 - \dfrac{1}{2(u+1)} + \dfrac{1}{2(u-1)} \] \[ 2 \int \left(1 - \dfrac{1}{2(u+1)} + \dfrac{1}{2(u-1)}\right) \; du = 2 \left(u - \dfrac{1}{2} \ln|u+1| + \dfrac{1}{2} \ln|u-1|\right) + c \]

Setzen Sie \( u = \sqrt{x+1} \) wieder ein:

\[ \int \dfrac{\sqrt{x+1}}{x} \; dx = 2 \sqrt{x+1} + \ln \left(\dfrac{|x|}{(\sqrt{x+1} + 1)^2}\right) + c \]
Beispiel 19: \( \int \sin\left(\sqrt{x}\right) \; dx \)

Sei \( u = \sqrt{x} \), \( dx = 2u \; du \):

\[ \int \sin\left(\sqrt{x}\right) \; dx = 2 \int u \sin u \; du \]

Wenden Sie die partielle Integration auf \( \int u \sin u \; du \) an:

\[ \int u \sin u \; du = -u \cos u + \int \cos u \, du = -u \cos u + \sin u + c \]

Setzen Sie \( u = \sqrt{x} \) wieder ein:

\[ \int \sin\left(\sqrt{x}\right) \; dx = -2 \sqrt{x} \cos\sqrt{x} + 2 \sin\sqrt{x} + c \]
Beispiel 20: \( \int \dfrac{1}{e^x + e^{-x}} \; dx \)

Sei \( u = e^x \), \( dx = \dfrac{1}{u} du \):

\[ \int \dfrac{1}{e^x + e^{-x}} \; dx = \int \dfrac{1}{u + 1/u} \; \dfrac{1}{u} \; du = \int \dfrac{1}{u^2 + 1} \; du \]

Verwenden Sie das bekannte Integral \( \int \dfrac{1}{u^2+1}du = \arctan(u) \):

\[ \int \dfrac{1}{e^x + e^{-x}} \; dx = \arctan(e^x) + c \]
Beispiel 21: \( \int \log_5 x \; dx \)

Verwenden Sie die Basiswechselformel \( \log_5(x) = \dfrac{\ln x}{\ln 5} \):

\[ \int \log_5 x \; dx = \dfrac{1}{\ln 5} \int \ln x \; dx \]

Wenden Sie die partielle Integration auf \( \int \ln x \, dx \) an (\( w' = 1, v = \ln x \)):

\[ \int \ln x \; dx = x \ln x - \int x (1/x) \; dx = x \ln x - x + c \] \[ \int \log_5 x \; dx = \dfrac{1}{\ln 5} (x \ln x - x) + c \]
Beispiel 22: \( \int \dfrac{x^2}{\sqrt{16 - x^2}} \; dx \)

Verwenden Sie die trigonometrische Substitution: Sei \( \dfrac{x}{4} = \sin t \), was \( x = 4 \sin t \) und \( dx = 4 \cos t \, dt \) ergibt:

\[ \sqrt{16 - x^2} = 4 \sqrt{1 - \sin^2 t} = 4 \cos t \] \[ \int \dfrac{x^2}{\sqrt{16 - x^2}} \; dx = \int \dfrac{(4 \sin t)^2}{4 \cos t} \; 4 \cos t \, dt = 16 \int \sin^2 t \; dt \]

Verwenden Sie \( \sin^2 t = (1/2)(1 - \cos(2t)) \):

\[ 16 \int (1/2)(1 - \cos(2t)) \; dt = 8t - 4 \sin(2t) + c \]

Setzen Sie \( t = \arcsin(x/4) \) ein und vereinfachen Sie:

\[ \int \dfrac{x^2}{\sqrt{16 - x^2}} \; dx = 8 \arcsin(x/4) - \dfrac{x\sqrt{16 - x^2}}{2} + c \]

Übungsaufgaben

Verwenden Sie die Integraltafel und die vorgeführten Techniken, um die folgenden Integrale zu berechnen. Klappen Sie die Boxen auf, um Ihre Lösungen zu überprüfen.

Übung 1: \( \int \left(\sqrt{x} - \dfrac{x^3}{4} + x \ln x\right) dx \)
\[ \dfrac{2}{3}x^{3/2} - \dfrac{x^4}{16} + \dfrac{1}{2}x^2 \ln x - \dfrac{x^2}{4} + c \]
Übung 2: \( \int \sqrt{x+1} \, dx \)
\[ (2 / 3)(x+1)^{3/2} + c \]
Übung 3: \( \int \sin^2 x \, dx \)
\[ x / 2 - (1/2) \sin x \cos x + c \]
Übung 4: \( \int x \cos(x^2) \, dx \)
\[ (1 / 2) \sin(x^2) + c \]
Übung 5: \( \int x e^{x^2} \, dx \)
\[ (1 / 2) e^{x^2} + c \]

Weitere Literaturhinweise und Links