本文介绍了级数的收敛性与发散性,并附带示例及详细解答。
在下文中,若适用,\( C \) 表示积分常数。
级数的定义
设 \( \displaystyle \left\{a_n \right\}_1^{\infty} \) 是一个无限序列。无限和: \[ a_1 + a_2 + a_3 + \dots + a_n + \dots \] 称为一个级数 [1] [2]。
该级数也可以使用求和符号 \( \displaystyle \sum \) 表示为: \[ \sum_{i=1}^{\infty} a_i \]
注意,当求和的上限为无穷大(如 \( \displaystyle \sum_{i=1}^{\infty} a_i \))时,我们称之为级数;而当求和的上限为有限值(如 \( \displaystyle \sum_{i=1}^{n} a_i \))时,我们称之为部分和。
收敛级数与发散级数
我们首先通过图表和两个示例来讨论级数的收敛性与发散性。
例题 1 - 收敛级数
设 \( a_i = \dfrac{1}{4^i} \),并定义部分和为: \[ S_n = \sum_{i=1}^{n} \dfrac{1}{4^i} \]
\( n \)、\( a_n \) 以及有限和 \( s_n \) 的值如下表所示,其中 \( s_n \) 定义为:
\( s_2 = a_1 + a_2 \)
\( s_3 = a_1 + a_2 + a_3 \)
\( s_4 = a_1 + a_2 + a_3 + a_4 \)
如表 1 和图 1 所示,当我们向部分和 \( s_n \) 中添加更多项时,它会越来越接近 \( 2 \)。
随着 \( n \) 的增加,部分和 \( \displaystyle \sum_{i=1}^{n} \dfrac{1}{4^i} \) 趋向于一个常数 \( 2 \)。因此,我们可以说级数 \( \displaystyle \sum_{i=1}^{\infty} \dfrac{1}{4^i} \) 是收敛到 \( 2 \) 的。
例题 2 - 发散级数
设 \( a_i = (-2)^i \),并定义部分和为: \[ S_n = \sum_{i=1}^{n} (-2)^i \]
下面是 \( n \)、\( a_n \) 以及有限和 \( s_n \) 的数值表。随着我们添加更多项,无论是表 2 还是图 2 都没有显示出收敛到任何值的趋势。部分和没有极限,因此我们认为级数 \( \displaystyle \sum_{i=1}^{\infty} (-2)^i \) 是发散的。
收敛级数与发散级数的形式化定义
给定一个级数: \[ \sum_{i=1}^{\infty} a_i = a_1 + a_2 + a_3 + \dots \] 设 \( S_n \) 为部分和: \[ S_n = \sum_{i=1}^{n} a_i = a_1 + a_2 + \dots + a_n \]
如果 \( \lim_{n\to\infty} S_n \) 存在且: \[ \lim_{n\to\infty} S_n = s \] 其中 \( s \) 是一个实数,我们称级数 \( \displaystyle \sum_{i=1}^{\infty} a_i \) 是收敛的,并记作: \[ \sum_{i=1}^{\infty} a_i = a_1 + a_2 + a_3 + \dots = s \]
如果 \( \lim_{n\to\infty} S_n \) 不存在或者不是一个实数,则级数 \( \sum_{i=1}^{\infty} a_i \) 是发散的。我们也可以写作: \[ \sum_{i=1}^{\infty} a_i = \lim_{n\to\infty} \sum_{i=1}^{n} a_i \]
几何级数
几何级数定义为: \[ \sum_{i=1}^{\infty} a \, r^{i-1} = a + a \, r + a \, r^2 + \dots \] 其中 \( r \) 称为公比。
设 \( S_n \) 为定义如下的部分和: \[ S_n = a + a \, r + a \, r^2 + \dots + a \, r^{n-1} \quad (I) \] 两边同乘以 \( r \): \[ r \, S_n = a \, r + a \, r^2 + a \, r^3 + \dots + a \, r^n \quad (II) \] 用 (I) 减去 (II): \[ S_n - r \, S_n = a(1 - r^n) \implies S_n(1 - r) = a(1 - r^n) \implies S_n = \frac{a(1 - r^n)}{1 - r} \]
根据极限知识,当 \( |r| < 1 \) 时,\( \lim_{n\to\infty} r^n = 0 \)。因此,我们有:
例题 3 - 几何级数
下列哪些几何级数是收敛的?如果可能,请求出其和。
- \( 4 - \dfrac{12}{5} + \dfrac{36}{25} - \dfrac{108}{125} + \dots \)
- \( \displaystyle \sum_{i=1}^{\infty} \dfrac{3^{2i}}{10^{i-1}} \)
- \( \displaystyle \sum_{i=1}^{\infty} \dfrac{4}{5} \cdot \dfrac{1}{5^{-i} \; 2^{i+1}} \)
例题 3 解答
-
级数 \( 4 - \dfrac{12}{5} + \dfrac{36}{25} - \dfrac{108}{125} + \dots \) 的公比为 \( r = \dfrac{-\frac{12}{5}}{4} = -\dfrac{3}{5} \)。
由于 \( |r| = \dfrac{3}{5} < 1 \),该级数收敛。
首项 \( a = 4 \),其和为: \[ \sum = \frac{4}{1 - (-\frac{3}{5})} = \frac{4}{1 + \frac{3}{5}} = \frac{4}{\frac{8}{5}} = \frac{5}{2} \] - 重写该级数: \[ \sum_{i=1}^{\infty} \frac{3^{2i}}{10^{i-1}} = \sum_{i=1}^{\infty} \frac{(3^2)^i}{10^{i-1}} = \sum_{i=1}^{\infty} \frac{9 \cdot 9^{i-1}}{10^{i-1}} = \sum_{i=1}^{\infty} 9 \left(\frac{9}{10}\right)^{i-1} \] 首项 \( a = 9 \),公比 \( r = \dfrac{9}{10} < 1 \)。该级数收敛: \[ \sum = \frac{9}{1 - \frac{9}{10}} = 90 \]
- 重写该级数: \[ \sum_{i=1}^{\infty} \frac{4}{5} \cdot \frac{1}{5^{-i} \, 2^{i+1}} = \sum_{i=1}^{\infty} \frac{2^2}{5^1} \cdot \frac{5^i}{2^{i+1}} = \sum_{i=1}^{\infty} \frac{5^{i-1}}{2^{i-1}} = \sum_{i=1}^{\infty} \left(\frac{5}{2}\right)^{i-1} \] 公比为 \( r = \dfrac{5}{2} > 1 \),因此该级数发散。
算术级数是发散的
算术级数给出为: \[ \sum_{i=1}^{\infty} (a + (i-1)d) = a + (a + d) + (a + 2d) + \dots \] 部分和 \( S_n \) 为: \[ S_n = \frac{n(2a + (n-1)d)}{2} = \frac{nd}{2}n + n\left(a - \frac{d}{2}\right) \] 由于 \( \lim_{n\to\infty} S_n = \infty \),所有算术级数都是发散的。
收敛级数的组合定理
如果 \( \displaystyle \sum_{n=1}^{\infty} a_n = L_1 \) 和 \( \displaystyle \sum_{n=1}^{\infty} b_n = L_2 \) 是收敛级数,且 \( k_1, k_2 \) 是实数,则其任意线性组合也是收敛的: \[ k_1 \sum_{n=1}^{\infty} a_n + k_2 \sum_{n=1}^{\infty} b_n = k_1 L_1 + k_2 L_2 \]
例题 4
如果可能,计算下列级数的值:
- \( \left(2 - 1 + \dfrac{1}{2} - \dfrac{1}{4} + \dots\right) + \left(-\dfrac{1}{3} + \dfrac{1}{9} - \dfrac{1}{27} + \dots\right) \)
- \( -3 \sum_{i=1}^{\infty} \left(\dfrac{1}{2}\right)^{i-1} - 4 \sum_{i=1}^{\infty} 0.7^{i-1} \)
- \( \sum_{i=1}^{\infty} (0.2)^i + \sum_{i=1}^{\infty} \dfrac{3^i - 7 \cdot 2^i}{5^{i-1}} \)
例题 4 解答
-
第一个级数:\( A_1 = 2, R_1 = -\dfrac{1}{2} \implies \dfrac{2}{1 - (-1/2)} = \dfrac{4}{3} \)。
第二个级数:\( A_2 = -\dfrac{1}{3}, R_2 = -\dfrac{1}{3} \implies \dfrac{-1/3}{1 - (-1/3)} = -\dfrac{1}{4} \)。
和 = \( \dfrac{4}{3} - \dfrac{1}{4} = \dfrac{13}{12} \)。 -
第一个级数:\( A_1 = 1, R_1 = \dfrac{1}{2} \implies \dfrac{1}{1 - 1/2} = 2 \)。
第二个级数:\( A_2 = 1, R_2 = 0.7 \implies \dfrac{1}{1 - 0.7} = \dfrac{10}{3} \)。
总和 = \( -3(2) - 4\left(\dfrac{10}{3}\right) = -6 - \dfrac{40}{3} = -\dfrac{58}{3} \)。 - 改写为几何级数的组合: \[ 0.2 \sum_{i=1}^{\infty} (0.2)^{i-1} + 3 \sum_{i=1}^{\infty} \left(\frac{3}{5}\right)^{i-1} - 14 \sum_{i=1}^{\infty} \left(\frac{2}{5}\right)^{i-1} \] 计算每一项的和: \[ 0.2\left(\frac{1}{1-0.2}\right) + 3\left(\frac{1}{1-3/5}\right) - 14\left(\frac{1}{1-2/5}\right) = \frac{1}{4} + \frac{15}{2} - \frac{70}{3} = -\frac{187}{12} \]
更多参考资料与链接
- University Calculus - Early Transcendental - Joel Hass, Maurice D. Weir, George B. Thomas, Jr., Christopher Heil - ISBN-13: 978-0134995540
- Calculus - Early Transcendental - James Stewart - ISBN-13: 978-0-495-01166-8
- 序列与求和
- 极限简介
- AnalyzeMath 首页